Tuesday, August 15, 2006

Το έχει η μέρα σήμερα...

Μάλλον είναι η μέρα, Δεκαπενταύγουστος γαρ, που παρ' όλο η Αθήνα όλη είναι καυτή και έρημη, εγώ βρίσκομαι στο γραφείο δουλεύοντας, και δεν ξέρω πώς, έβαλα να ακούω Θεοδωράκη. Ακούγεται "ηρωϊκά" μέσα εδώ, αντηχεί πάνω στις μεγάλες τζαμαρίες του γραφείου και γυρίζει πίσω στα αυτιά μου πανηγυρικά μα πένθιμα.
Ναι, φταίει η μέρα...

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ - 40 ΧΡΟΝΙΑ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ
Η "πρώτη επιλογή" από τα τραγούδια που έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης τα τελευταία 40 χρόνια, δεν είναι παρά εκείνα τα τραγούδια που πρωταγωνίστησαν στη σχέση με τον κόσμο σ' αυτό το διάστημα ή τουλάχιστον όσα από αυτά χωρούσαν στη διάρκεια των τριών δίσκων αυτής της έκδοσης.

Σε καθέναν από τους τρεις δίσκους περιλαμβάνεται η "πρώτη επιλογή" από μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Στον πρώτο καταγράφονται τραγούδια της πρώτης πενταετίας (1960-1964). Από την έκρηξη του "έντεχνου λαϊκού τραγουδιού" μέχρι και την αποδοχή του πολύμορφου ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ.

Στο δεύτερο υπάρχουν τραγούδια από τη δεκαετία της μεγάλης πολιτικής αναταραχής, η οποία ξεκινά από το '65 με τα Ιουλιανά και ολοκληρώνεται -έχοντας διατρέξει τα επτά χρόνια δικτατορίας- με τη μεταπολίτευση του '74.

Τέλος, τα τραγούδια του τρίτου δίσκου είναι γραμμένα στα μεταπολιτευτικά χρόνια. Ξεκινούν από την απόλυτη αποδοχή της μεταπολίτευσης, διατρέχουν την αμφισβήτηση και τη 'σιωπή' των χρόνων του '80 και καταλήγουν σε χαρακτηριστικές δημιουργικές στιγμές των τελευταίων χρόνων.

Με την πρώτη ματιά γίνεται φανερό βέβαια, ότι ένα βασικό κριτήριο αυτής της 'πρώτης επιλογής' είναι περισσότερο η χρονική στιγμή κατά την οποία πραγματοποιείται κι όχι τόσο οι εκτιμήσεις της εποχής της πρώτης κυκλοφορίας των έργων ή των χρόνων που μεσολάβησαν. Καθώς είναι γενικά αποδεκτό, πιστεύουμε ότι η κάθε εποχή διαμορφώνει τις δικές της θέσεις, κάνει τις δικές της επιλογές από την ιστορία -ανάλογα με τα στοιχεία που διαθέτει, τις αξίες αλλά και τις διαθέσεις της- και θα ήταν υποκριτικό να επιμένουμε σε μια "αντικειμενική" επιλογή. Είναι πολλά τραγούδια που μέσα από τα χρόνια αναδείχτηκαν περισσότερο κι άλλα τόσα που σιγά σιγά η εμβέλειά τους περιορίστηκε σε μια συγκεκριμένη εποχή. Κι αν πολλά από τα "λαϊκά" του '60 αποτελούν σταθερές αξίες όλα αυτά τα χρόνια, κανείς το '75 που βγήκαν οι ΜΠΑΛΑΝΤΕΣ δε θα μπορούσε να προδιαγράψει τις απανωτές επανεκτελέσεις που γνώρισαν οι Δρόμοι παλιοί την τελευταία δεκαετία και κανείς το '79, που πρωτοβγήκε η Νύχτα μαγικιά, δεν θα μπορούσε ίσως να φανταστεί την πορεία του τραγουδιού τα τελευταία χρόνια... Στον αντίποδα, πολλά από τα "αντιστασιακά" τραγούδια της επταετίας, σήμερα πια, ακούγονται κυρίως ως 'ντοκουμέντα', υπό το βάρος των γεγονότων που τα δημιούργησαν. Η "πρώτη επιλογή" λοιπόν, έγινε με βάση τις εκτιμήσεις του 2003 γύρω από την αποδοχή των τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, φυσικά με μικρές 'παραχωρήσεις' για την πληρότητα και την αντιπροσωπευτικότητα του συνόλου του έργου του συνθέτη όλα αυτά τα χρόνια. Ελπίζουμε ότι αποτελεί ένα στέρεο πρώτο βήμα για μια ευρύτερη γνωριμία με αυτό το τεράστιο -σε μέγεθος και ενδιαφέρον- έργο...

Μίκης Θεοδωράκης - 40 Χρόνια Ηχογραφήσεις (Remastered)
2003 MINOS-EMI

Monday, August 14, 2006

Les choristes

Μία από τις ωραιότερες ταινίες που έχω δει τους τελευταίους μήνες ήταν το "Les Choristes" (Τα παιδιά της χορωδίας).

Σκηνοθεσία:
Christophe Barratier
Σενάριο:
Christophe Barratier
Παίζουν:
Gerard Jugnot, Francois Berleand, Jean-Baptiste Maunier
Μουσική:
Bruno Coulais
Παραγωγή: 2004

Υπόθεση: Βρισκόμαστε στο 1948. Ο Clement (Gerard Jugnot) είναι ένας άνεργος δάσκαλος μουσικής που έχει αποφασίσει να εγκαταλείψει οριστικά το πάθος του γι' αυτήν, βρίσκει όμως δουλειά ως επιτηρητής σ' ένα σωφρονιστικό οικοτροφείο ανηλίκων. Η παραμονή του στο οικοτροφείο θα σταθεί για τον Clement αφορμή αφύπνισης καθώς η επαφή του με τη σκληρή πραγματικότητα των μαθητών και τις αυστηρότατες κα φυσικά αναποτελεσματικές μεθόδους του διευθυντή του οικοτροφείου Rachin (Francois Berleand) τον αναγκάζουν να αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας με τα ατίθασα παιδιά και να ξεκινήσει μια προσπάθεια αλλαγής στο αυστηρό προφίλ του ιδρύματος, διδάσκοντας στους μαθητές τη μουσική και τη μαγεία που μπορεί αυτή να φέρει στις ζωές τους.

Ο Christophe Barratier κάνει το σκηνοθετικό του ντεπούντο βασισμένος σε μια ταινία του 1945 La cage aux rossignols ξεκινώντας την ιστορία του με μια συναυλία και την ανάγνωση ενός ημερολογίου. Το θέμα του απλό και μάλλον τετριμμένο καθώς πολλές άλλες ταινίες έχουν καταπιαστεί με τη σχέση δασκάλου- μαθητών και πώς το πραγματικό ενδιαφέρον και η ευαισθησία του πρώτου μπορεί να βοηθήσει τους μικρούς μαθητές και να τους εμπνεύσει για την αναζήτηση ενός καλύτερου τρόπου ζωής. Η διαφορά της δημιουργίας του Barratier έγκειται στην λεπτή και συγκινητική προσέγγιση ενός διαχρονικού θέματος με εικόνες μελαγχολικές και οικείες που βρίσκουν τη θέση τους στην ψυχή μας ντυμένες με τα συναισθήματα των αναμνήσεών μας που εντοπίζονται στις εμπειρίες της πορείας κάθε ανθρώπινης φυσιογνωμίας προς την ενηλικίωση.

Ο κεντρικός ήρωας του Barratier είναι ο χαρακτήρας του «αποτυχημένου» μουσικού προφανώς επειδή έλειπε το πάθος της δημιουργίας ή ο σκοπός της εφαρμογής αυτού του πάθους προς κάποια κατεύθυνση αλλά και η χρυσή ευκαιρία, που όμως στις κατάλληλες συνθήκες ξεδιπλώνεται αυτόματα από τον εν δυνάμει χώρο του αψηφώντας όλα τα εμπόδια για να μεταμορφώσει το περιβάλλον και το έμψυχο υλικό γύρω του. Η δυναμική του θέματος κρύβεται στο ελπιδοφόρο μήνυμα της αλλαγής που προέρχεται μάλιστα από έναν και μόνο άνθρωπο. Όσο ουτοπικό ή δύσκολο και αν φαίνεται αυτό ο Barratier το ντύνει με μια φυσική αληθοφάνεια και του δίνει μια πραγματοποιήσιμη υπόσταση προσφέροντας εκτός από την αδιαμφισβήτητη συγκίνηση, ψυχική ευφορία και την αίσθηση ότι θέλεις να ταυτιστείς με τον Clement και την προσπάθειά του. Ο Clement χρησιμοποιεί τη μουσική εμφυσώντας με τη διδασκαλία του πνευματική φώτιση για να ξεπεράσει το όριά της και να παραδώσει μαθήματα ζωής.

Αυτός ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της ταινίας που ξεκινά από ένα συνηθισμένο θεματικό πυρήνα ξεδιπλώνεται κυρίως στις παρυφές της δημιουργίας. Η μαγεία διαφαίνεται σταδιακά αγγίζοντας τις ευαίσθητες χορδές μας χωρίς να χειραγωγεί συναισθηματικά το θεατή. Κινείται σ’ένα επίπεδο διεισδυτικής προώθησης και εκδήλωσης της ανθρωπινής μας πλευράς κάνοντας χρήση αυτού του υλικού και όχι κατάχρηση που θα τη μετέτρεπε σε καθαρή προσπάθεια πρόκλησης της αισιοδοξίας μας και επομένως σε μια αποτυχημένη συρραφή εικόνων που «πετούν στα σύννεφα». Αντίθετα δεν είναι λίγες οι φορές που μας προσγειώνει στην πραγματικότητα περιορίζοντας τις δυνατότητες της αλλαγής, όχι όμως απογοητευτικά πολύ.

Ο μουσικοσυνθέτης της ταινίας Bruno Coulais (Ιμαλάϊα, Πορφυρά ποτάμια, Μικρόκοσμος) δημιούργησε την ιδιαίτερη χορωδία των παιδιών που παίρνουν μέρος στην ταινία (τα περισσότερα από αυτά αναγνωρισμένα ταλέντα) πετυχαίνοντας τη σταδιακή πρόοδο που παρακολουθούμε με μια απλή αυθεντική μουσική που οδηγεί με το πέρασμα του χρόνου σε πιο πλούσιο συναίσθημα, αποφεύγοντας παράλληλα την παγίδα να παρουσιάσει τις μελωδίες του Clement σαν δημιουργίες ενός μουσικού που είναι πολύ καλά ενημερωμένος γύρω από τα μουσικά ρεύματα, προσδίδοντας έτσι στην εικόνα του χαρακτηριστικά που δεν του αναλογούν.

Η μουσική σε συνδυασμό με το λιτό φωτισμό και την υπεροχή των φυσικών χρωμάτων ζωντανεύουν το περιβάλλον του Les Choristes μέσα και έξω από τις σχολικές αίθουσες αλλά και το πνεύμα της εποχής, μιας εποχής που οι περιορισμοί της στάθηκαν αφορμή να πυροδοτήσουν το δημιουργικό πνεύμα ενός άσημου μουσικού που ο Gerard Jugnot υποστηρίζει εύστοχα δίνοντας έμφαση στην πλευρά εκείνη του ανθρώπου που παλεύει να δώσει φως στη ζωή των άλλων, τι στιγμή που ο ίδιος έχει πισωγυρίσει την επιτυχία και έχει αποτραβηχτεί στα παρασκήνια. Ο Jean-Baptiste Maunier είναι ο νεαρός Morhange , το παιδί με το αγγελικό πρόσωπο και τη θεία φωνή που χρειάζεται περισσότερο από τον καθένα την υποστήριξη και καθοδήγηση ενός διδασκάλου με ευαισθησία και ανθρωπιά.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι εύστοχο, συγκινητικό και ανθρώπινο. (Source)


Christophe Barratier - Les Choristes
2004 Galatee Films

Bruno Culais - Les Choristes (OST)
2004 WEA Music


Sunday, August 13, 2006

Εικόνα Νο. 2



















Μία εικόνα, χίλιες λέξεις.

Εικόνα Νο. 2

Carte postale

"Είπα να γιορτάσω τα 20 χρόνια δισκογραφίας μου με την έκδοσης ενός Cd instrumental, που να περιέχει, αντί για κεράκια, είκοσι οργανικά κομμάτια, καθώς και είκοσι φωτογραφίες που να τα συνοδεύουν σαν παλιά carte-postales.
Διάλεξα λοιπόν μουσικές που στο παρελθόν έντυσαν ταινίες, όπως "Ο ανθός της λίμνης" και "Αθανάσιος Χριστόπουλος-ένας λησμονημένος ποιητής", και οι δύο σε σκηνοθεσία του Σταμάτη Τσαρουχά. Επίσης διάλεξα δύο κομμάτια από τις μουσικές παραγωγές "Άθως ο Εμός" (1992) και "Ερωτόκαστρο" (1994) και τα υπόλοιπα από τα cd rom "Ήχοι των κάστρων" και "Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου". Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες του Μανώλη Παντερή που τα συνοδεύουν, κινούνται θεματολογικά κοντά στα θέματα των τίτλων των κομματιών, θυμίζοντας ταξιδιωτικές αναμνήσεις που αποτύπωσαν προσωπικές εσωτερικές εμπειρίες.

Αυτή η συλλογή μοιάζει με ημερολόγιο που ξεφυλίζω ύστερα από καιρό κι ας ακούγεται για πρώτη φορά δημοσίως. Για μένα είναι ένας τρόπος να αναμετρηθώ με την μνήμη και τον χρόνο, ελπίζοντας πως αυτό που απομένει είναι η δικαίωση για ότι αυθεντικά αγάπησα..." Χρίστος Τσιαμούλης

Πολύ μου άρεσε όλο το σκεπτικό της έκδοσης έτσι όπως μοιάζει με πραγματικές cart postales και δεν υπάρχει καθόλου θήκη για cd. Οι φωτογραφίες του Μ. Παντερή, όλες ασπρόμαυρες, εκτός του ότι ταιριάζουν με το ύφος των τίτλων, είναι έτσι φτιαγμένες που σου έρχεται να τις κόψεις από το σπυράλ που τις συγκρατεί και να τις ταχυδρομήσεις στους αγαπημένους σου. Έχουν μέχρι και χώρο για το γραμματόσημο.
Αξιόλογοι και οι μουσικοί που συμμετέχουν, όπως οι Ηρακλής Βαβάτσικας, Κυριάκος Γκουβέντας, Αντώνης Απέργης, Σωκράτης Σινόπουλος κ.α.


Χρίστος Τσιαμούλης - Carte postale
2005 ΜΕΛΩΔΙΚΟ ΚΑΡΑΒΙ


Τα τραγούδια του χαμένου ποιητή


Ποιητής ο, ουσ.
Ο κατασκευαστής, ο δημιουργός.
Το αρχ. -Κ παραγ. ουσ. ποιέω-ώ


Τραγούδια που δεν γράφτηκαν από αυτούς που τα υπογράφουν. Υπήρχαν σκόρπια από πάντα. Άναρχα σαν τον θεό και σαν τον έρωτα. Κομμάτια αναπόσπαστα του σύμπαντος κόσμου. Τα μετέφεραν με την αφή οι άνθρωποι που ήρθαν κι έφυγαν, οι άνθρωποι που ήρθαν κι έμειναν. Ακτινοβολούν την ενέργεια των ανθρώπων που δεν ήρθαν ακόμα.

Όλοι όσοι τα προκάλεσαν ηθελημένα ή άθελά τους είναι οι ποιητές. Χαμένοι ποιητές στην ουσία. Άλλος άφησε μια συλλογή, μια νότα, ένα κόμμα, ένα σφύριγμα μελωδικό. Κάποιοι πιθανόν να άφησαν μια ολόκληρη πρόταση, μια αντιστική γραμμή. Άλλοι κρατάνε τα σεκόντα. Τα ίχνη που αντέχει αφήνει ο καθένας. Σημεία στίξης στο χρόνο. Τελείες όσοι έφυγαν. Θαυμαστικά οι παρόντες. Το μέλλον γεμάτο ερωτηματικά.

Σημάδια αναρίθμητα ύπαρξης συντελεσμένης, παρούσας και αναπόφευκτης. Δώδεκα υιοθετημένα τραγούδια του Χαμένου Ποιητή του κόσμου...

Μουσική: Δημήτρης Μαρκατόπουλος
Στίχοι: Χρίστος Παπαδόπουλος - Γιάννης Τσατσόπουλος
Ερμηνεία: Παντελής Θεοχαρίδης
Παραγωγή: ΣΕΙΡΙΟΣ - Μάνος Χατζιδάκις
Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Νίκος Κυπουργός
Source

Ένα από τα πιο αγαπημένα μου albums. Λατρεμένο.
Έτσι απλά, χωρίς πολλά λόγια, υπέροχο.

Παντελής Θεοχαρίδης - Τα τραγούδια του χαμένου ποιητή
2001 ΣΕΙΡΙΟΣ

Χωρίς στεριές


Χωρίς στεριές...

"Είναι ιδιαιτέρως ευχάριστο στην εποχή της βαρβαρότητας και της ευτέλειας, στην εποχή της κυριαρχίας του τυποποιημένου εμπορευματοποιημένου τραγουδιού να συναντάς νέους τραγουδοποιούς που συνεχίζουν το δικό μας τραγούδι. Θα έλεγα ότι δεν είναι μόνο ευχάριστο αλλά και ηρωϊκό αφού στο σημερινό τοπίο όλοι και όλα αντιμάχονται την παρουσία τους.
Τα Μ.Μ.Ε. και κυρίως ο ηλεκτρονικός τύπος προβάλλουν στη συντριπτική πλειοψηφία τους το ευτελές και το επιβάλλουν ως «συνήθεια» στο μεγάλο κοινό. Οι δισκογραφικές εταιρείες φθίνουν κάτω από το βάρος και της δικής τους ευθύνης. Το τοπίο, ακίνητο κάδρο σκοτεινό.
Σ’ αυτές τις φοβερά αντίξοες συνθήκες ο Χρυσόστομος Κονιδάρης, νέος συνάδελφος τραγουδοποιός παρουσιάζει 12 τραγούδια βασισμένα στους στίχους του Γιώργου Φερεντίνου, τραγούδια στέρεα που όχι μόνο σέβονται τον ακροατή αλλά κυρίως σέβονται τις δύο προηγούμενες γενιές συνθετών και τραγουδοποιών που υπηρέτησαν με πάθος το σοβαρό νεοελληνικό τραγούδι.
Κι εδώ θέλω να αποσαφηνίσω κάτι που θεωρώ σημαντικό. Ο Χρυσόστομος δεν μιμείται εμάς τους προηγούμενους. Μας λαμβάνει υπόψη του και εκφέρει με σαφήνεια τον δικό του μουσικό λόγο. Πατάει στα μονοπάτια τα δικά μας αλλά είναι φανερός ο δικός του λόγος και το δικό του συναίσθημα. Παρουσιάζει τα τραγούδια του με χειροποίητη ενορχήστρωση χωρίς εύκολους και συνήθεις εντυπωσιασμούς. Προσωπικά με γοήτευσαν και ταξίδεψα με τραγούδια όπως ο Ακίμ, η Προσταγή, η Επιστροφή.
Για τον Κονιδάρη δεν ήταν εύκολο το εγχείρημα. Σε πρώτη ανάγνωση οι στίχοι του Φερεντίνου ‘πέφτουν’ πάνω στον Καββαδία. Μια προσεχτική όμως δεύτερη ανάγνωση και κυρίως η ακρόαση της μελοποίησης δείχνουν ότι και το ποιητικό υλικό δημιουργεί τον δικό του χώρο και τη δική του γοητεία όσο και αν συγγενεύει με την ατμόσφαιρα που δημιουργούν οι στίχοι του μεγάλου ταξιδευτή. Ο Χρυσόστομος Κονιδάρης σε αυτούς του δύσκολους καιρούς έκανε πολύ καλό ξεκίνημα. Του εύχομαι δύναμη, κουράγιο και ακόμα πιο λαμπρή συνέχεια. Θάνος Μικρούτσικος"

Ο πρόλογος που κάνει ο Θάνος Μικρούτσικος περιγράφει με ακρίβεια τις σκέψεις που σου γεννά το άκουσμα αυτού του δίσκου. Είναι από τα λίγα cd που το ακούς σχεδόν ολόκληρο πολύ ευχάριστα και είναι ευτύχημα που σου αρέσουν περισσότερα από τα μισά τραγούδια, σε εποχές που ένα ή δύο τραγούδια είναι ο λόγος που ηχογραφείται ένα cd. Κι όχι μόνο μου άρεσαν αλλά ειδικά ένα που το έπαιζε ο Μελωδία εδώ και λίγο καιρό και που το ερμηνεύει ο Κώστας Θωμαϊδης, το Η προσταγή, ήθελα πολύ να το πάρω μόλις κυκλοφόρησε για να το ξανακούσω.Οι περισσότερες μελωδίες του Χ. Κονιδάρη με έκαναν να νιώθω 'οικεία' με αυτό που άκουγα. Δίχως να μου θυμίζει κάτι συγκεκριμένο, ο ήχος τους λες και ερχόταν από παλιά. Τέτοια εντύπωση μου δημιουργούσαν. Σύγχρονες ενορχηστρώσεις σε μία δουλειά συναρπαστικής ακρόασης, καθώς συνυπάρχουν ροκ, έντεχνα και λαϊκά στοιχεία σε ποικιλόμορφα τραγούδια που άλλοτε εκρήγνυνται σε έντονη ρυθμολογία και άλλοτε αφήνονται στην ατμόσφαιρα της μπαλάντας.

Συμμετέχουν - δίνοντας μεγάλες ερμηνείες - ο Κώστας Θωμαΐδης, η Ελισάβετ Καρατζόλη και ο πρωτοεμφανιζόμενος Βασίλης Τζουβάρας. Στο ένθετο προλογίζει ο Θάνος Μικρούτσικος το οποίο περιέχει τους όμορφους θαλασσινούς στίχους του Γ. Φερεντίνου σε μια πολύ καλαίσθητη συσκευασία.


Χρυσόστομος Κονιδάρης - Χωρίς στεριές
2005 Subways Music

Saturday, August 12, 2006

Εικόνα Νο. 1

















Μια εικόνα, χίλιες λέξεις...

Εικόνα Νο. 1

Ghir Enta...

Και να αρχίσω με τους ήχους που ακούω αυτή τη στιγμή.
Αγαπημένη φωνή. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση από την πρώτη πρώτη φορά που την άκουσα, πάνε σχεδόν δυο χρόνια τώρα.
Suad Massi και ο δεύτερος δίσκος της "Deb". Γεννήθηκε το 1972 στην Αλγερία για αυτό και ο ήχος της φωνής της μοιάζει σα να φέρνει μαζί του τους ζεστούς αλγερινούς ανέμους ή τα χρώματα της άμμου που σκεπάζουν την πατρίδα της.
Βιολιά, βραζιλιάνικα κρουστά, κιθάρες, μπεντίρ και άλλα παραδοσιακά όργανα συνοδεύουν απίστευτα αρμονικά τη φωνή της Suad σε τραγούδια που ακούγονται σαν ερωτικά ποιήματα, φλογερά και γεμάτα πάθος, άλλα περισσότερο ρυθμικά κι άλλα ψιθυριστά σαν αραβικά μυστήρια. Ψιθυριστά όπως τραγουδάει το "Ghir enta" που θα πει 'αγαπώ μόνο εσένα', αλλά μόνο άμα ακούσεις την άρθρωση αυτών των δύο απαλών ήχων από το στόμα της Souad μπορείς να καταλάβεις πώς δυο μικρές λέξεις μπορούν να γίνουν μεγάλο τραγούδι.
Δίσκος μεθυστικός, γεμάτος αρώματα, χρώματα, παράπονο, μελωδίες και ρυθμό...

Suad Massi - Deb
2003 Island Records